1. Βασικές Έννοιες
Στόχοι Βιώσιμης Ανάπτυξης (SDGs) και Ευρωπαϊκή Ατζέντα για την Ανάπτυξη (EGD)
Οι βασικές διαστάσεις του μοντέλου πράσινης διαχείρισης (βλ. Σχήμα 2), υιοθετούνται από τις επιχειρήσεις προκειμένου να ενσωματώσουν βιώσιμες πρακτικές στις επιχειρηματικές τους στρατηγικές, περιορίζοντας τις αρνητικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις και προάγοντας την κοινωνική υπευθυνότητα.
Οι Στόχοι Βιώσιμης Ανάπτυξης (SDGs) αποτελούν έναν στρατηγικό στόχο που μπορεί να ενσωματωθεί στο μοντέλο διοίκησης μιας επιχείρησης με σκοπό:
- την ανάδειξη της δέσμευσής της σε θέματα περιβαλλοντικής και κοινωνικής ευθύνης,
- τη διασφάλιση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητάς της,
- την προσέλκυση νέων πελατών και τη μείωση του κόστους.
Οι κατευθυντήριες γραμμές της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας ενθαρρύνουν τις εταιρείες να χρησιμοποιούν ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, να σχεδιάζουν προϊόντα φιλικά προς το περιβάλλον και να αποτρέπουν την παραγωγή αποβλήτων.
Μόλις τεθεί σε εφαρμογή ένα μοντέλο πράσινης διαχείρισης έργων, είναι ζωτικής σημασίας η παρακολούθηση και η αξιολόγηση της προόδου μέσω των Βασικών Δεικτών Απόδοσης (Key Performance Indicators – KPIs) για το Περιβάλλον, την Κοινωνική Ευθύνη και τη Διακυβέρνηση (ESG).
Οι Δείκτες Απόδοσης μεταφράζουν τις βιώσιμες πρακτικές σε διακριτά, μετρήσιμα κριτήρια, παρέχοντας μια ολοκληρωμένη εικόνα της απόδοσης βιωσιμότητας μιας εταιρείας και βοηθούν στη μέτρηση της προσπάθειάς της με την πάροδο του χρόνου. Είναι απαραίτητοι για τη μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος των εταιρειών και τη διασφάλιση της μακροπρόθεσμης οικονομικής βιωσιμότητας.
Για να κατανοήσετε καλύτερα αυτούς τους δείκτες, σας προσκαλούμε να παρακολουθήσετε το βίντεό μας.
Οφέλη
Η τοποθέτηση της βιωσιμότητας και των πράσινων πρακτικών στο επίκεντρο της επιχειρηματικής δραστηριότητας δημιουργεί ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα, ενισχύοντας την επιχειρηματική επιτυχία και συμβάλλοντας στην προσέλκυση και διατήρηση εργαζομένων υψηλής απόδοσης.
- Η επιλογή φιλικών προς το περιβάλλον και βιώσιμων υλικών μειώνει τόσο το περιβαλλοντικό αποτύπωμα όσο και το κόστος (π.χ. σε ένα κατασκευαστικό έργο, η χρήση ανακυκλωμένου χάλυβα ή ξυλείας από βιώσιμες πηγές).
- Η αξιολόγηση των προμηθευτών με βάση τις πρακτικές βιωσιμότητας που εφαρμόζουν συμβάλλει στη διατήρηση των φυσικών πόρων και των οικοσυστημάτων.
- Η μείωση της κατανάλωσης ενέργειας και νερού, μέσω της υιοθέτησης ενεργειακά αποδοτικών συστημάτων φωτισμού και κλιματισμού (HVAC), οδηγεί παράλληλα σε μείωση του λειτουργικού κόστους
- Μειώστε τα απόβλητα εφαρμόζοντας πρακτικές διαχείρισης, όπως προγράμματα ανακύκλωσης, τακτική παρακολούθηση της παραγωγής απορριμμάτων και συνεχή βελτίωση του συστήματος.
- Επαναχρησιμοποιήστε και ανακτήστε υλικά, όπως έπιπλα γραφείου, ώστε να περιοριστεί η απόρριψη και να ενισχυθεί η κυκλική προσέγγιση.
- Υιοθετήστε σύγχρονες διοικητικές πρακτικές, όπως πολιτικές χωρίς χαρτί (paperless) και χρήση ψηφιακών εργαλείων.
- Ενθαρρύνετε βιώσιμες μετακινήσεις, όπως συνεπιβίβαση (carpooling), χρήση ηλεκτρικών οχημάτων ή δημόσιων συγκοινωνιών.
- Προωθήστε την εξ αποστάσεως εργασία για τη μείωση των εκπομπών από τις μετακινήσεις.
- Καλλιεργήστε μια κουλτούρα βιωσιμότητας, παρέχοντας εκπαίδευση και ενθαρρύνοντας τη συμμετοχή των εργαζομένων σε δράσεις και συζητήσεις. Επιβραβεύστε ιδέες που συμβάλλουν στη βιωσιμότητα, π.χ. μέσω bonus ή αναγνώρισης.
Μελέτη περίπτωσης
Η Grupo El Castillo έχει ήδη κάνει τα πρώτα βήματα για την ενσωμάτωση πράσινων πρακτικών, όπως η μείωση της χρήσης χαρτιού, ο διαχωρισμός αποβλήτων και η περιορισμένη κατανάλωση πόρων στα κεντρικά της γραφεία. Η αυξανόμενη ευαισθητοποίηση των εργαζομένων έχει ενισχύσει τον θετικό αντίκτυπο τόσο στην εσωτερική εικόνα της εταιρείας όσο και στην ευημερία του προσωπικού.
Παράλληλα, καταβάλλεται προσπάθεια για την εφαρμογή του προτύπου ISO 14001 στον τομέα της κοινωνικής και υγειονομικής φροντίδας. Ωστόσο, η διαδικασία αυτή παρουσιάζει δυσκολίες, καθώς απαιτείται η ενεργή συμμετοχή τόσο των εργαζομένων όσο και των ασθενών στην υιοθέτηση πρακτικών διαχωρισμού αποβλήτων.
Η περίπτωση της Grupo El Castillo καταδεικνύει ότι, παρότι η υιοθέτηση της βιωσιμότητας μπορεί να είναι απαιτητική, ακόμη και μικρά βήματα μπορούν να οδηγήσουν σε ουσιαστικό και διαρκή αντίκτυπο, τόσο σε επίπεδο επιχείρησης όσο και ευρύτερα.
Για να γνωρίσετε μία ακόμη μελέτη περίπτωσης, σας προσκαλούμε να παρακολουθήσετε το σχετικό βίντεο, όπου παρουσιάζεται ο τρόπος με τον οποίο ένας από τους παλαιότερους οικογενειακούς αμπελώνες της Ισπανίας έχει ενσωματώσει βιώσιμες πρακτικές στην επιχειρηματική του στρατηγική.
2. Διαδραστική Δραστηριότητα
Ο Διαγωνισμός Βιωσιμότητας για Οικογενειακές Επιχειρήσεις
Σας προτείνουμε να πραγματοποιήσετε την ακόλουθη δραστηριότητα:
Ο Διαγωνισμός Βιωσιμότητας για Οικογενειακές Επιχειρήσεις
Διάρκεια: 60–90 λεπτά.
Μορφή δραστηριότητας:
Η δραστηριότητα αποτελείται από πέντε βήματα
Βήμα 1: Αξιολογείστε τις Υφιστάμενες Λειτουργίες
Κάθε ομάδα λαμβάνει μια λίστα ελέγχου. Εκεί αναφέρονται συγκεκριμένες επιχειρηματικές δραστηριότητες (π.χ. παραγωγή, συσκευασία, εφοδιαστική κ.λπ.) και στην πρώτη σειρά αναγράφονται συγκεκριμένοι τομείς (π.χ. κατανάλωση ενέργειας, παραγωγή αποβλήτων, χρήση νερού κ.λπ.).
Οι συμμετέχοντες καλούνται να αξιολογήσουν τον βαθμό στον οποίο η κάθε λειτουργία επηρεάζει τον κάθε τομέα, βαθμολογώντας από το 1 (=πολύ μικρή επίπτωση) έως το 10 (=πολύ υψηλή επίπτωση). Θα υπάρχει ένας κενός χώρος για να προσθέσουν σχόλια και πιθανές βελτιώσεις στην περιβαλλοντική απόδοση της εταιρείας.
Βήμα 2: Προσδιορίστε τις προτεραιότητες
Κάθε ομάδα καλείται να κάνει μια σύντομη συζήτηση (brainstorming) και να εντοπίσει 2-3 βασικές δραστηριότητες της επιχείρησης όπου μπορούν να εφαρμοστούν ή να βελτιωθούν πράσινες πρακτικές. Στη συνέχεια, οι ομάδες θα πρέπει να δημιουργήσουν μια μικρή λίστα με τους βασικούς πράσινους στόχους που θέλουν να δώσουν προτεραιότητα, λαμβάνοντας υπόψη τις αξίες και τη δραστηριότητα της επιχείρησης. Για παράδειγμα, μια εταιρεία που παράγει και πωλεί ηλιακούς συλλέκτες μπορεί να θέσει ως κύριο στόχο την προώθηση της καθαρής και προσιτής ενέργειας. Παράλληλα, εξετάζοντας την αλυσίδα εφοδιασμού της, μπορεί να προσθέσει ως επιπλέον στόχο την υπεύθυνη κατανάλωση και παραγωγή.
Βήμα 3: Θέστε συγκεκριμένους και μετρήσιμους στόχους
Κάθε ομάδα ορίζει 2-3 ξεκάθαρους στόχους (SMART) για την εφαρμογή πράσινων πρακτικών. Οι στόχοι αυτοί πρέπει να είναι: συγκεκριμένοι, μετρήσιμοι, ρεαλιστικοί, σχετικοί με την επιχείρηση, και με σαφές χρονικό πλαίσιο. Για κάθε στόχο: ορίστε πώς θα μετρηθεί (ESG δείκτες/KPIs), και ποιος θα είναι υπεύθυνος. (π.χ. χρήση 100% ανακυκλώσιμων συσκευασιών μέχρι τον επόμενο κύκλο παραγωγής)
Βήμα 4: Πρασινίστε την εφοδιαστική αλυσίδα
Συζητήστε πώς μπορείτε να κάνετε πιο βιώσιμες τις δραστηριότητες της επιχείρησης. Σκεφτείτε: προμηθευτές, υλικά, μεταφορές, συνεργασίες.
Βήμα 5: Δημιουργείστε ένα Πράσινο Σχέδιο Δράσης
Κάθε ομάδα παρουσιάζει σύντομα το σχέδιό της .Έπειτα εντοπίζονται τα κοινά σημεία μεταξύ των ομάδων, και διαμορφώνεται ένα συνολικό Πράσινο Σχέδιο Διαχείρισης για την επιχείρηση, έτοιμο για εφαρμογή.
3. Εργαλείο αυτοαξιολόγησης
4. Πηγές και μελέτη
- The European Green Deal – consilium.europa.eu/en/policies/european-green-deal/
- United Nations Sustainable Development Goals (SDGs) – sdgs.un.org/es/goals
- ESG Tool – esgtool.eu/en
- European Green Deal – European Green Deal: Achieving Climate Neutrality and Economic Growth; What is the European
Green Deal and why is it important?
5. Παραπομπές
- Aboelmaged, M. G., & Hashem, G. (2019). Absorptive capacity and green innovation adoption in SMEs: The mediating effects of sustainable organisational capabilities. Journal of Cleaner Production, 220, 853–863. doi.org/10.1016/ j.jclepro.2019.02.150
- Jamil, M., Stephens, S., & Md Fadzil, A. F. (2025). Sustainability in family business settings: A strategic entrepreneurship perspective. Journal of Family Business Management, 15(1), 29–47. doi.org/10.1108/JFBM-01-2024-0001
- KPMG Private Enterprise & STEP Project Global Consortium. (2023). A road well‑traveled: How family businesses are guiding the sustainability journey.
- Lamenta, Z. A., & Grzybowska, K. (2023). Impact of the European Green Deal on Business Operations—Preliminary Benchmarking. Sustainability, 15(10), 7780. doi.org/10.3390/su15107780
- Osei-Asibey, D., Kapogiannis, G., Saddul, K., Opoku, A., & Abu, I. M. A. (2024). The contribution of project management to the sustainable development goals. In The Elgar Companion to the Built Environment and the Sustainable Development
Goals (pp. 500–522). Edward Elgar Publishing. doi.org/10.4337/ 9781035300037.00040 - Oxford University, Smith School of Enterprise and the Environment. (n.d.). Sustainable Business Development: Achieving the Sustainable Development Goals (SDGs). Smith School Online Courses Blog. Retrieved August 8, 2025, from here.
- Rodrigues, M., & Franco, M. (2023). Green innovation in small and medium‑sized enterprises (SMEs): A qualitative approach. Sustainability, 15(5), Article 4510. doi.org/10.3390/su15054510